نقشهٔ راه - 12/5
چگونه به اعماق کتاب درسی نفوذ کنیم؟
—————————
🔴 زیست‌شناسی دوازدهم
✅ فصل۵/  از ماده به انرژی
—————————
✍️ مصطفی پویان
مدیر خانه زیست‌شناسی

✔️تدریس مبحث زیبای «تنفس سلولی»، بیش از آنکه پاشنه آشیل و نقطهٔ ضعف یک معلم باشد، می‌تواند برگ برنده و نقطهٔ اطمینان تدریس‌های او به شمار آید. به نظر می‌رسد اگر بخواهیم از بین مباحث گوناگون زیست‌شناسی، فقط چهار مبحث را به عنوان چهارستون اصلی تدریس‌ انتخاب کنیم، یقیناً یکی از این چهار موضوع، «تنفس سلولی» خواهد بود!
در کتاب درسی اما، این فصل با عنوان «از ماده به انرژی» نامگذاری شده است که به نظر می‌رسد نگاه هوشمندانه‌تر و عمیق‌تری به مسئله تأمین انرژی در سلول‌ها دارد.

✅ پیشنهاد نخست ما، بر اساس اهمیت مورد سوال قرار گرفتن معلم در کلاس،  طبق روال فصل‌های گذشته، همان «کتاب درسی زیر ذره‌بین» است. دانش‌آموز نمی‌تواند و نمی‌بایست نسبت به مقولهٔ کنکور بی‌تفاوت باشد.  کتاب درسی زیر‌ذره‌بین، یک نگاه دقیق‌تر به متن کتابی‌ست که می‌خوانیم؛ یک کتاب متفاوت برای تمام ریزه‌کاری‌ها و شکل‌های کتاب درسی.
در حاشیهٔ صفحات کتاب نیز تمامی تست‌ها و گزینه‌های مربوطه در کنکورهای سراسری [تا سال جاری] نیز نکته نویسی و  مشخص شده است. بنابراین در صورتیکه هنوز این کتاب «عصای دست» را ندارید به لینک های زیر مراجعه کنید؛

[لینک تهیه نسخه چاپی «کتاب درسی زیر ذره‌بین»، زیست دوازدهم، با تخفیف ۳۰٪ ویژه دبیران …..…………….]

https://B2n.ir/d86211

[لینک فایل کتاب درسی زیر ذره‌بین، زیست‌شناسی د‌وازدهم؛ فصل پنجم: «از ماده به انرژی» …..…………]

✅ پیشنهاد دوم ما، بدون تردید، کتاب «بیولوژی کمپبل» خواهد بود؛ یک کتاب بی‌نظیر و در تراز استاندارد‌های جهانی.
نحوهٔ نگارش و ورود به موضوع تنفس سلولی در کتاب کمپبل به صورت گام به گام و مرحله به مرحله است. کمپبل بسیار استادانه مخاطب را درگیر موضوع گلیکولیز، چرخهٔ کربس و زنجیرهٔ انتقال الکترون می‌کند و تقریباً همهٔ جزئیات لازم را برای فهم مخاطب( دانش‌آموز) ارائه می‌دهد. مطالعه و مرور کلی این فصل از کتاب کمپبل، قبل از تدریس، بشدت توصیه می‌شود؛ مخصوصاً به نومعلمان عزیز.
 توجه؛ این فصل در جلد دوم کتاب کمپبل قرار دارد.

[ لینک تهیه نسخه چاپی کتاب بیولوژی کمپبل؛ ….……………]

https://b2n.ir/y00064

[ لینک تهیه فایل فصل نهم بیولوژی کمپبل؛ تنفس سلولی و تخمیر……………]

✅ در کنار کتاب بیولوژی کمپبل، حتماً «بیولوژی سولومون» را هم پیشنهاد می‌کنیم. به باور‌  ما، «بیولوژی سولومون» قبل‌از اینکه یک کتاب دانش‌آموزی باشد، یک مرجع معلم پسند و یک منبع کارآمد است!
به نظر می‌رسد هنر نگارش و فهرست بندی این کتاب، کاملاً بر اساس نیاز معلم در کلاس، طراحی و تنظیم شده است! به این سرفصل‌ها دقت کنید، ببینید چقدر زیبا و ماهرانه، در امتداد هم به موضوع تنفس سلولی پرداخته شده!

🔶 فهرست فصل ۷ سولومون
——————————-
1️⃣ واکنش‌های اکسایش و کاهش
2️⃣  مراحل چهارگانهٔ تنفس هوازی
⭕️ در گلیکولیز، بازده گلوکز، دو مولکول پیرووات است.
⭕️ بخش اول گلیکولیز نیازمند سرمایه‌ گذاری ATP است.
⭕️ بخش دوم گلیکولیز منجر به تولید ATP و NADH می‌شود.
⭕️ پیرووات در میتوکندری تبدیل به استیل‌کوآنزیم‌A می‌شود.
⭕️ چرخهٔ اسیدسیتریک، استیل‌کوآنزیم‌A را اکسید می‌کند.
⭕️ زنجیرهٔ انتقال الکترون با تولید ATP همراه است.
⭕️ زنجیرهٔ انتقال الکترون، الکترون‌ها را از NADH و FADH2 به اکسژن منتقل می‌کند.
⭕️ پدیدهٔ شیمیو‌اسمز، همزمانی تولید ATP  را با انتقال الکترون توضیح می‌دهد.
⭕️ بازده تنفس هوازی یک مولکول گلوکز، حداکثر ۳۶ تا ۳۸ مولکول ATP است.
⭕️ سیستم شاتلی میتوکندری، الکترون‌های مولکول‌های NADH تولید شده در سیتوپلاسم را می‌گیرد.
3️⃣ بازده انرژی سایر مواد غذایی چگونه است؟
4️⃣ مروری بر تنفس بی‌هوازی و تخمیر
⭕️ تخمیر الکلی و تخمیر لاکتیکی، کارآمد نیستند.

ملاحظه می‌کنید که چینش سرفصل‌ها بسیار هنرمندانه و دقیق است.

[لینک فصل هفتم بیولوژی سولومون؛ چگونه‌ سلول‌ها ATP می‌سازند؟ …………………..]

✅ شاید مهم‌ترین سوالاتی که در این فصل ذهن دانش‌آموز کنجکاو را درگیر می‌کند، نحوهٔ ورود پیرووات‌ها به درون میتوکندری، ساختار و چگونگی عملکرد کوانزیم‌A و از همه مهم‌تر  تشکیل تعداد چرخه‌های هم‌زمان کربس، باشد. این موارد در کتاب‌های کمپبل و سولومون به صورت ریشه‌ای بررسی نشده است. بهترین مرجع برای پاسخگویی به این قبیل سوالات، کتاب‌های بیوشیمی استرایر و مبانی زیست‌شناسی سلولی آلبرتس است.
[ لینک فصل …. کتاب بیوشیمی استرایر ………. : ……………]
[لینک فصل…. کتاب بیوشیمی استرایر ………. : ……….  ]

[لینک فصل ……. کتاب مبانی زیست‌شناسی سلولی آلبرتس…….. : …………….]

به این فصل‌ها رجوع کنید و با مطالعهٔ آنها، از پاسخ دادن به پرسش‌هاب عمیق و دقیق دانش‌آموزان لذت ببرید.

خانه زیست‌شناسی، صمیمانه آرزو می‌کند، همهٔ دبیران و به ویژه نومعلمان عزیز، از تدریس مطالب جذاب زیست‌شناسی، لذت مضاعف ببرند…❤️🌱

————————
جهت تهیهٔ نسخه‌های چاپی کتابها،
به سایت خانه زیست‌شناسی
( www.hbio.ir) و یا فروشگاه بوک مارکت
( www.123bookmarket.ir) مراجعه فرمایید